blog-SMA-340x360

Standardized Measurement Approach voor operationeel risicomanagement.

11 augustus, 2020 - Leon Harbers,

Introductie

Covid-19 heeft ons in de greep. Wereldwijd neemt het aantal besmettingen nog steeds toe. In Nederland lijken we het virus vooralsnog aardig te kunnen beteugelen, al nemen de zorgen recent weer toe. Ontslagrondes volgen en ondernemers staan voor grote uitdagingen. Toch is er ook een lichtpuntje: Banken zijn beter dan ooit gekapitaliseerd waardoor alle aandacht kan uitgaan naar het financieren van klanten die actief zijn in de diverse getroffen sectoren.

Toch is het alle hens aan dek voor de banken. Het verhoogde risicoprofiel, denk hierbij aan Covid-19 in combinatie met de extreem lage rentestand, zorgt immers voor een behoorlijk uitdagend speelveld. Het financieren van klanten moet voorop blijven staan, terwijl er tegelijkertijd risicovolle leningen worden aangegaan en er aanhoudend druk blijft staan op het business model en de winstgevendheid van de bank.

Het is dan ook niet verbazend dat het Bazels comité eind maart van dit jaar heeft moeten besluiten om de implementatie deadlines, van geplande aanpassingen in het Basel raamwerk, met een jaar uit te stellen, tot 1 januari 2023.  Dit alles om de banken de ruimte te geven zich met volle aandacht te blijven richten op wat momenteel echt belangrijk is, namelijk het ondersteunen van economische activiteit.

Op donderdagmiddag 24 september organiseert Solid Professionals een webinar waarin we nader zullen ingaan op de praktische gevolgen van de aanstaande aanpassingen in de Basel standaarden. Hoe is de Standardized Measurement Approach (SMA) tot stand is gekomen wat is de relatie met het incidentadministratieproces binnen de bank. 

 

Basel II en III

Het reguleren van operationeel risicomanagement, en de hieraan gekoppelde kapitaalsvereisten voor banken, werd wereldwijd geïnitieerd door de Basel II standaarden. Deze werden opgesteld door de Bank of International Settlements (BIS) en gepubliceerd door het Bazels Comité in juni 2004. In de periode daarvoor werden alle overige risicosoorten, buiten credit en market risk, onder het ‘OpRisk’ afvalputje geschaard. In deze ‘kinderjaren’ van operationeel risicomanagement was de beweging van een negatieve definitie (‘alles wat overblijft’) naar een positieve duiding in de Basel II richtlijnen (periode 1999 – 2004) erg belangrijk.

Operationeel risicomanagement kreeg haar status en daarmee een gelijkwaardige behandeling aan die van de overige financiële risicotypen. Gebaseerd op best practices opgedaan in de jaren die hierop volgden, werden er 11 principes van goed operationeel risicomanagement gedefinieerd. De wereldwijde financiële crisis van 2007-2009 zorgde ervoor dat er versneld doorgepakt moest worden op het doorvoeren van aanpassingen in het aan te houden kapitaal voor de financiële risico’s  van de bank. Deze zijn samengevat in Basel III. Deze aanpassingen hadden geen directe impact op de wijze waarop operationeel risicomanagement werd uitgevoerd en waarop kapitaalbeslagberekeningen voor dit risico type plaatsvonden. Banken hadden sinds Basel II de keuze uit een van drie berekeningsmethoden: de Basic Indicator Approach (BIA), de Standardized Approach (STA) en de Advanced Measurement Approach (AMA) en dat bleef nog even onveranderd.

Veranderingen met betrekking tot het operationeel risico werden vanaf 2014 geïntroduceerd en vanaf medio 2016 gefinaliseerd. Het Basel Committee on Banking Supervision (BCBS) kwam toen met hernieuwde kaders voor het vaststellen van het operationeel risicokapitaal voor banken (als onderdeel van de Basel III reforms soms ook wel Basel 3.5 of IV genoemd). Er werd een uniforme en vereenvoudigde berekeningsmethode geïntroduceerd om met name de vergelijkbaarheid van het aan te houden kapitaal tussen banken mogelijk te maken. De Standardized Measurement Approach for operational risk (SMA) zal de eerder genoemde methoden BIA, STA en AMA op termijn gaan vervangen.   

 

SMA in het kort

Voor alle banken zal de focus verschuiven naar internal loss data als primaire component om het kapitaalbeslag (Operational Risk Capital - ORC) mee te kunnen sturen. Banken die voorheen het AMA-model gebruikten, mogen geen interne modellen meer gebruiken en zullen daardoor minder variabelen tot hun beschikking hebben om te kunnen sturen. Operationele verliezen werden bij banken die gebruik maakten van de eenvoudigere, minder risicogevoelige, methoden helemaal niet in relatie gebracht tot het aan te houden kapitaal. Bij deze methoden stond voorheen enkel het bruto inkomen en, in het geval van de STA, ook de business scope van de bank in relatie tot het ORC.   

 

Wat gaat er veranderen voor banken?

Los van het doorvoeren van de veranderingen die gepaard zullen gaan met de toepassing van een nieuwe methodiek om het ORC te berekenen, zal het identificeren, registreren, onderhouden en rapporteren over operationele verliezen, in opzet en werking, optimaal moeten gaan verlopen. Beleid en procedures moeten voldoende richting geven aan dit proces, zodat ervan uit kan worden gegaan dat er een compleet en goed beeld wordt gevormd van de operationele verliezen. De tweede lijn zal hier richting aan moeten geven en internal/external audit zal over het geheel een oordeel moeten afgeven. Als de datakwaliteit van incidentregistratie over de jaren heen is gewijzigd, dan zal ook moeten worden beoordeeld in hoeverre deze historische loss data bruikbaar zal zijn voor het berekenen van het kapitaal (en dan met name de incidenten met een impact groter dan € 20.000,-).

De SMA is “backward-looking”. Dat betekent dat verliezen uit het verleden doorwerken in het kapitaalbeslag in het heden. Dit beeld moet wel nog steeds overeenkomen met het huidige (risico)profiel van de bank. Als de bank is veranderd, er bepaalde productgroepen of hele onderdelen van de bank zijn afgestoten of als er significante aanpassingen zijn verricht in de beheersing van het risico, dan komen deze verliezen in aanmerkingen om uitgesloten te worden van de dataset. Wie controleert dit proces?

De kwaliteit en daarmee betrouwbaarheid van het registratie- en administratieproces van incidenten zal direct invloed hebben op het aan te houden kapitaal. Het borgen van een volledig en juist beeld van de inschattingen van de verliezen, ofwel de ‘incident data lineage’, zal centraal moeten staan in de aansturing van een betrouwbare administratie en uiteindelijk het berekenen van het kapitaalbeslag. De niet-AMA banken, die voorheen hun kapitaalbeslag baseerden op ‘gross income’, zullen aan de slag moeten met het opbouwen van een historische loss database. Deze moet minimaal 5 jaar aan gegevens van goede kwaliteit bevatten. We zitten momenteel halverwege deze termijn, mede dankzij het extra jaar hebben we nog de helft van de voorbereidingsperiode te gaan om zaken op orde te krijgen.